دو تا سه سالگی

اردیبهشت ۲۱, ۱۳۹۸

در کتاب‌فروشی: چطور برای کودکم کتاب بخرم؟

از مجموعه مطالب مربوط به کتاب کودک بخش نخست سال‌هاست که اردیبهشت ماه، به بهانه برگزاری نمایشگاه کتاب تهران، ماه کتاب و کتاب‌خوانی شناخته می‌شود. این مناسبت بهانه‌ای شد برای ما، برای شروع طرح سلسه مباحثی در مورد کتاب کودک در سایت مادران رستاک. به دلیل ویژگی خاص این موضوع، لازم دیدیم که آن را در قالب بحثی کاملا بومی (و نه صرفا ترجمه) و مشخصا در ارتباط با کتاب‌های فارسی و ناشران کودک امروز در ایران و حتی توزیع کنندگان و کتاب‌فروشی‌های موجود در کشور مطرح کنیم. از این رو، بخش عمده‌ای از مجموعه مطالبی که در این بخش خواهید خواند، چکیده‌ای خواهد بود از تجربه ما به عنوان والد، شناختمان از مطالعات انجام شده در حوزه‌های تخصصی گوناگون مرتبط با این موضوع و مثل همیشه تبادل نظراتمان در جمع‌ مادران خرداد ۹۲. به عنوان نخستین بخش از این مجموعه می‌خواهیم به بحث کتابفروشی بپردازیم. امروز خیلی از ما آگاهیم که از حول و حوش ده روز پس از تولد، کتاب می‌تواند منبع و ابزار مهمی باشد برای تقویت رشد فرزندانمان. کتاب‌های سیاه و سفید مخصوص نوزادان در تقویت حس بینایی کودکان موثرند و به آنها کمک می‌کنند که با توجه به توانایی‌های نسبتاً محدودی که دارند، درک بهتری از دنیای اطرافشان داشته باشند. در ماه‌های بعد، کتاب (به ویژه کتاب لمسی مناسب این سن) ابزاری می‌شود برای تقویت حس لامسه و درک بیشتر از طریق دستها و چه بسا دهان. خواندن کتاب برای کودک از سن خیلی پایین به فهم او از دنیای اطراف از طریق شنوایی کمک می‌کند. کودک بعد از مدتی با شناخت کتاب محبوبش می‌داند و انتظار می‌کشد که با باز شدن هر صفحه، کلمات یا جملات مشخصی را بشنود. این فرآیند در افزایش تمرکز، تسریع رشد زبانی و ارتباط کلامی و بالاخره درک جامع‌تر او از ابعاد گوناگون دنیایی که در آن زندگی می‌کند، […]
دی ۶, ۱۳۹۶
السا

تست مارشمالو

احتمالا تا کنون نام تست مارشمالو به گوشتان خورده یا در مورد آن چیزهایی شنیده‌اید. این آزمایش اولین بار سال ۱۹۶۰ توسط روان‌شناسی به نام والتر میشل انجام شده است. بعد‌ها این آزمایش بسیار معروف شده و انواع مختلفی از آن صورت می‌گیرد که یکی از مهم‌ترین اهداف آن‌ها بررسی ظرفیت پذیرش «پاداش تاخیر یافته» است. آزمایش به این شکل انجام می‌شود که معمولا خیلی ساده کودک را در اتاقی می‌نشانند و به او یک عدد مارشمالو (نوعی خوراکی که مورد علاقه بیشتر کودکان است) می‌دهند. سپس، به کودک توضیح می‌دهند که اگر این مارشمالو را نخوری و صبر کنی تا مربی برگردد، او یک مارشمالو دیگر هم به تو می‌دهد؛ و در آن صورت تو دو عدد مارشمالو خواهی داشت، یعنی وعده پاداشی در آینده (مارشمالوی دوم). بعد از خروج مربی، واکنش‌ها و رفتارهای کودک مورد بررسی قرار می‌گیرد. این آزمایش بسیار مهم بوده تا جایی که بعد از ۱۹۶۰ بیش از چهارصد بار توسط پژوهشگران متعددی برای بررسی ابعاد گوناگون آن و به شکل‌های متفاوت انجام شده است. فیلمی که لینک آن را در اینجا برایتان می‌گذاریم، بخشی از واکنش کودکان را نشان می‌دهد و در واقع، سختی صبر کردن را برای آنها. در فیلم و در نتایج آزمایش ها می بینیم که تعدادی زیادی از بچه‌ها (حدود ۷۰ درصد آنها)،‌‌ همان یک مارشمالو را می خوردند و منتظر دومی نمی شوند؛ ولی تعداد کمتری از آن‌ها منتظر می مانند تا مارشمالوی دومی هم نصیبشان شود. بگذارید خلاصه‌ای از مهم‌ترین نتایج این آزمایش را با هم مرور کنیم: اولین موردی که شاید در فیلم هم بیشتر از همه جلب توجه می‌کند، این است که ظرفیت صبر بچه‌ها حتی برای چیزی که بسیار دوستش دارند و طالب آن هستند، پایین است. این یعنی با وجود اینکه تقریبا همه بچه‌ها متقاعد می‌شنوند که صبر کردن خوب است و دوست دارند […]
آبان ۲۴, ۱۳۹۶

تربیت جنسی کودک، چه زمانی و چگونه؟

بسیاری از والدین معتقدند یکی از سخت‌ترین ارکان تربیت کودک، تربیت جنسی است. خیلی از خانواده‌ها از این بخش واهمه دارند و یا در عمل، واکنش‌های نامناسبی از سر ناآگاهی انجام می‌دهند. آنچه مشخص است، آگاهی والدین می‌تواند در پیشگیری از بروز آسیب به‌ویژه لغزش‌های جنسی، نقش بسزایی داشته باشد. امروزه والدین زیادی را می‌بینیم که یا در مورد این مسائل چیزی نمی‌دانند و یا به خاطر فرهنگ سنتی منتقل‌شده در جامعه، آن را در حدی موضوعی شرم‌آور تلقی می‌کنند که همه درها را به روی خود می‌بندند. بیشتر این خانواده‌ها یا کودکان را موجوداتی غیرجنسی فرض می‌کنند و یا تصورشان بر این است که بروز نشانه‌هایی از رفتارهای جنسی از سوی کودک معنای خطرناک و شرم‌آوری دارد و باید با آن مقابله کرد. در جمع مادرانه ما به دفعات بحث‌های مختلفی در مورد تربیت جنسی کودکان شکل گرفته است که سعی می‌کنیم به مرور چکیده این بحث‌ها را روی سایت منتشر کنیم. تا اینجا، یکی از مادران گروه، در این زمینه بررسی‌هایی انجام داده است. او نظر چند نفر از کارشناسان این حوزه را گردآوری کرده و نقاط مشترک بحث‌ها را در قالب چند پرسش اصلی و مهم به صورت مقاله‌ای نگارش کرده است. اگر این موضوع برای شما هم ابهاماتی دارد، دعوت می‌کنیم این مقاله را بخوانید و نظراتتان را با ما در میان بگذارید.   رفتار جنسی کودک از چه زمانی آغاز می‌شود و چطور تغییر می‌کند؟ چیزی که مهم است بدانیم این است که مغز مهم‌ترین ارگان جنسی است و تنها عضوی است که یک‌باره شکل می‌گیرد و تنها با بزرگ‌تر شدن فرد نسبت به نوع عملکردش شناخت پیدا می‌کند و هیچ تغییری در تعداد سلول‌های آن ایجاد نمی‌شود. بنابراین رفتار جنسی از همان دوران تولد آغاز می‌شود با بزرگ‌تر شدن کودک شکل آن تغییر می‌کند. کودک در شش ماهگی دست خود را برای کشف آلت […]
مهر ۳, ۱۳۹۶
السا

من یک مادر شاغلم (۱)، آیا زندگی حرفه‌ای من به کودکم آسیب می‌زند؟

  بخش اول از سری مباحث من یک مادر شاغلم در فرهنگ امروز بیشتر جوامع، حتی در جوامع مدرن، فشارهای زیادی وجود دارد که تاکید دارند جایگاه مادری فقط در کنار کودک معنا دارد. حداقل مادری از این منظر یعنی شبانه روز در کنار کودک بودن، کنار گهواره نوزاد شب را به صبح رساندن و در سال‌های مدرسه خانه ماندن برای آماده کردن صبحانه و ناهار و عصرانه و رسیدگی به تکالیف او. در کل مادر در این تعریف، یعنی کسی که فقط در خدمت فرزند است. با این تعریف غالب، در صحبت‌های زنانی که شاغلند، خیلی اوقات نوعی احساس عذاب وجدان دیده می‌شود. حتی اگر این عذاب وجدان تا حدی مخفی باشد و به صورت آشکار بیان نشود. از طرفی، مادران خانه‌دار نیز لزوما از موقعیت خود کاملا راضی نیستند. به‌خصوص در شرایطی که امروز خیلی از آنها تحصیلات دانشگاهی دارند و بنا بر شرایطشان به خانه‌داری مشغولند. خیلی از مادرانی که شاغلند می‌گویند: «زندگی من با کار و بچه، همیشه با استرس همراه است. وقتی کار می‌کنم، خیلی وقت‌ها احساس عذاب وجدان دارم که کنار فرزندم نیستم. فکر می‌کنم نکند او این کمبود را حس کند و در آینده‌اش تاثیر بگذارد. نکند من به خاطر شغلم، وظیفه مادری‌ام را به خوبی انجام ندهم. همیشه فکر می‌کنم در نبود من کودکم چه می‌کند. گاهی استرس و نگرانی این را دارم که مثلا امروز کارم کمی بیشتر طول کشیده و کودکم یک ساعت بیشتر در مهد مانده است. همیشه خودم را با تصویر مادر ایده‌آلی مقایسه می‌کنم که می‌توانستم باشم و نیستم! خیلی‌ها به طریقی به من می‌گویند بچه گناه دارد. هیچ کس جای مادر را نمی‌گیرد! بچه نیاز به مادرش دارد. آیا واقعا کار کردن تو در این وضعیت ضروری است؟ من می‌دانم شاید تنها مادر شاغلی نیستم که بارها و بارها به استعفا و ترک شغلم فکر کردم!» […]