روند رشد کودک

مرداد ۱۹, ۱۳۹۶
الوین

نقاشی کودکان: چقدر آموزش دهیم؟ چقدر دخالت کنیم؟

توضیح: تصویر فوق نمونه‌ای از آدمک نقاشی شده توسط کودکان در سنین سه تا هفت سالگی است. توجه داشته باشید آنچه به عنوان نمونه ارائه شده است، در همه کودکان یکسان نبوده و ممکن است در برخی از آن‌ها متفاوت باشد. به عنوان مثال کودکی که در معرض آموزش های مستقیم نقاشی بوده، به مراتب نسبت به الگو پیشتاز‌تر خواهد بود و برعکس کودکی که هیچگاه با قلم و کاغذ سر و کار نداشته و با آن‌ها کاملاً بیگانه است، نسبت به الگو ضعیف‌تر عمل می کند.   در اولین مبحث از نقاشی کودکان  (اینجا) درباره تحولات نقاشی کودکان با شما صحبت کردیم و از معانی و رموز مختلفی که از پس خط خطی‌های ساده کودکان آشکار می‌شوند، گفتیم. در دومین مبحث از این سری مباحث، درباره روشهای تشویق کودکان به کشیدن نقاشی به عنوان راهی برای بیان خود و احساساتشان، فارغ از جنبه‌های هنری و زیبا‌شناختی آن و نیز حدود و نحوه دخالت در نقاشی و آموزش آن به کودک با هدف اصلی تقویت بیان عواطف و احساسات از طریق نقاشی بحث می کنیم. بدین منظور ابتدا تجربیات و نقطه نظرات مادران رستاکی (در فاصله سنی ۲۴ تا ۳۰ ماهگی بچه ها) و سپس مطلب کار‌شناسی را در این خصوص می‌آوریم.   گفت و گو و تبادل نظر آستیاژ یک سوال: این درسته که اصلاً نباید تو نقاشی کردن بچه‌ها دخالت کرد؟ من یه بار یه مطلبی خونده بودم می‌گفت اصلا برای بچه‌ها طرح نکشید، حتی دایره! اگر هم اصرار کرد فقط چند تا خط ساده بکشید. سوال دوم هم اینکه آیا نقاشی چیزیه که باید جزء بازی‌های روزانه باشه؟ بهتر بگم: باید تو برنامه روزانه یا هفته‌ای چند بار باشه؟ یا بذاریم بچه هر وقت دوست داشت خودش بگه؟ پرنیا خیلی علاقه به نقاشی نداره و مدت زمانی که بشینه نقاشی کنه خیلی کوتاهه. من واسش رنگ انگشتی خریدم […]
آذر ۲۷, ۱۳۹۵

خداحافظی با پوشک: بهترین زمان چه سنی است؟

 اولین قدم برای از پوشک گرفتن کودک، یافتن زمان مناسب آن است. در مورد نسل‌های پیشین، در دوران کودکی پدران و مادران امروزی و پدر بزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها، خداحافظی با پوشک خیلی زود صورت می‌گرفت. شاید در آن دوران اگر کودک دو ساله‌ای هنوز پوشک به پا داشت، خود او و والدینش قضاوت‌های سنگینی را متحمل می‌شدند. اما امروز، با پژوهش‌های صورت گرفته روی کودکان، سن خداحافظی با پوشک به مراتب بسیار افزایش یافته، تا جایی که اکنون عموما متخصصان بعد از دو سالگی و یا بعد از ۲۷ ماهگی را پیشنهاد می‌کنند. ولی نکته مهم این است که هیچ خط کش و معیار یکسانی وجود ندارد که با تکیه بر آن بتوان برای همه کودکان معیار واحد و سن مشخصی را تعیین کرد. در اینجا هم معیار، همان اصل کلی و همیشگی است: کودکان با هم متفاوتند؛ چه بسا کودکی کمی قبل از دو سالگی و کودکی دیگر پس از سه سالگی این توانایی را به دست بیاورد. در این راه، والدین با مشاهده شرایط آمادگی فرزندانشان تصمیم گیرنده اصلی هستند و بدیهی است که در این مهم، نگرانی از قضاوت‌های اطرافیان شاید باید آخرین نگرانی باشد. فراموش نکنیم اشتباه در انتخاب زمان مناسب و در نتیجه وارد شدن فشارهای جسمی و عاطفی به کودک در آینده منجر به بروز مشکلات جبران ناپذیری خواهد شد. برای اینکه بتوانیم تشخیص دهیم که آیا کودکمان برای این مرحلهٔ حساس آماده است یا نه، ابتدا نظر کار‌شناسان و سپس گفت‌و‌گوهای مادران رستاکی را در این خصوص می‌خوانیم.   نظرکارشناسی   الف: تعریف آموزش توالت رفتن (Toilet training) یعنی تعلیم کودک در زمانی که پیغام‌های ادرار کردن و حرکت روده را درک کرده و از لگن کودک یا توالت در زمان مناسب استفاده نماید. زمانی آموزش توالت رفتن شروع می‌شود که کودک آماده باشد.در صورتی که آموزش قبل از آمادگی کودک شروع شود، این مسأله […]
آذر ۲۷, ۱۳۹۵

آیا می‌توانیم هوش کودکانمان را افزایش دهیم؟

نویسنده: سمیه، مامان رادین نظر کارشناسان: تحقیقات نشان داده‌اند که بیش از صد بیلیون اتصالات مغزی در پنج سال اول زندگی انسان ایجاد می‌شوند و تنها بخش کوچکی از این اتصالات پیش از تولد ایجاد شده‌اند؛ همان بخشی که عمدتاً مربوط به عملکردهای فیزیولوژیکی متصل به بقا هستند. به عبارتی دیگر قسمت بزرگی از مهارت‌ها و توانایی‌های ذهنی افراد که بیشتر مربوط به توانایی‌های ذهنی و یادگیری است، پس از تولد و تا سن پنج سالگی شکل می‌گیرد. با توجه به همین چند خط، می‌توان گفت که بخش مهمی از دغدغه‌های والدین برای پرورش هوش کودکانشان و جستجوی راه‌های موثر برای آن، به‌جاست؛ اما باید دید اساساً پرورش هوش کودکان به چه معناست و ما چه کارهایی می‌توانیم انجام دهیم. در این مطلب سعی شده به صورت خلاصه مروری داشته باشیم بر این موضوع. در ادامه، ابتدا به تعریف معنای هوش و ابعاد هیجانی و شناختی آن پرداخته می‌شود تا مشخص شود این مفهوم کلی چه معنایی دارد، کدام بخش‌های آن قابل پرورش و تقویت است و سپس برخی راهکارها در این زمینه مورد اشاره قرار خواهد گرفت. هوش هیجانی، هوش شناختی «هوش‌شناختی- عقلانی (IQ)» به معنی بهره هوشی و توانایی یادگیری است که تقریبا از‌‌ همان لحظه تولد ثایت بوده و کمتر دستخوش تغییر می‌شود. در واقع، تحقیقات حاکی از آنند که IQ در انسان‌ها در سنین مختلف ثبات نسبی دارد. در مقابل «هوش هیجانی (EQ)» مجموعه‌ای از مهارت‌هاست که به فرد کمک می‌کند تا اولا احساسات و هیجان‌های خود و دیگران را شناخته و با استفاده از این توانایی بتواند در موقعیت‌های مختلف، با مدیریت این احساسات و هیجانات، بهتر تصمیم‌گیری کند. ثانیاً با درک دیگران، در قبال رفتار آن‌ها نیز عکس العمل مناسب داشته باشد. داشتن هوش بالای ‌شناختی لزوماً به معنی داشتن هوش بالای هیجانی نیست و چه بسا افرادی که علی رغم داشتن هوش بالای شناختی و […]
آذر ۲۷, ۱۳۹۵

برخی ویژگی های کودک من در دوران نوپایی(۱۸ماهگی تاسه سالگی)

دیدگاه کارشناسان   دوره نوپایی یا‌‌ همان دوره‌ای که هیچ وسیله‌ای از دست کودکان در امان نیست، شامل دو مرحله می‌باشد. مرحله اول که در ابتدای آن (به طور معمول پیش از دو سالگی) بچه کنترلی بر خواسته‌های ناگهانی خود ندارد و اغلب از ناتوانی خود در انجام دادن خواسته‌هایش سرخورده می‌شود اما در انتهای این دوره و آغاز مرحله دوم (حدود دو سالگی یا کمی بعد از آن) کودکتان به اندازه کافی رشد کرده است که از وی انتظار داشته باشید تا حدی، نه خیلی زیاد، بر رفتارش کنترل داشته باشد. کودکان نوپا اغلب غیر منطقی و غیر قابل پیش بینی بوده و مادر و پدر را عصبی و خسته می‌کنند اما از طرف دیگر بامزه، دوست داشتنی، پرمحبت و سرشار از شور زندگی هستند.    این مطلب خلاصه بخشی از کتاب مادر کافی (نوشته جو فراست) در مورد ویژگی‌های کودکان در حدود سنی ۱۸ ماهگی تا سه سالگی است) خصوصیات کودک نوپا صبر در وجود آن‌ها جایی ندارد.  نمی‌توانند پیشاپیش تصمیم گیری کنند یا مسئله‌ای را ارزیابی کنند. پس کار‌هایشان ناگهانی و تکانه‌ای است.  بر خود و رفتار‌هایشان تسلط و کنترل کافی ندارند.  معنای خطر را به خوبی درک نمی‌کنند.  دارای حافظه محدودی هستند و هر چیزی را باید بار‌ها و بار‌ها برایشان تکرار کنید.  معنای قول و وعده را نمی‌فهمند و می‌خواهند بلافاصله به خواسته‌شان رسیدگی شود. در نتیجه سعی نکنید با آن‌ها بحث کرده و متقاعدشان کنید. بی‌شک کسی که خسته می‌شود خود شما هستید.  نمی‌توانند از بین چند گزینه یکی را انتخاب کنند. آن‌ها معنی «یا این یا آن» را درک نمی‌کنند و ممکن است خواسته‌هایشان با هم هماهنگ نباشد. مثلا در یک لحظه هم بخواهند کفش بپوشند و هم آن را از پا در بیاورند. از درک تاثیر کار‌هایشان بر احساس‌های دیگران عاجزند. علاوه بر آن معنی نوبت را هم درک نمی‌کنند. همچنین همه […]