مکاتب تربیتی

دی ۶, ۱۳۹۶
السا

تست مارشمالو

احتمالا تا کنون نام تست مارشمالو به گوشتان خورده یا در مورد آن چیزهایی شنیده‌اید. این آزمایش اولین بار سال ۱۹۶۰ توسط روان‌شناسی به نام والتر میشل انجام شده است. بعد‌ها این آزمایش بسیار معروف شده و انواع مختلفی از آن صورت می‌گیرد که یکی از مهم‌ترین اهداف آن‌ها بررسی ظرفیت پذیرش «پاداش تاخیر یافته» است. آزمایش به این شکل انجام می‌شود که معمولا خیلی ساده کودک را در اتاقی می‌نشانند و به او یک عدد مارشمالو (نوعی خوراکی که مورد علاقه بیشتر کودکان است) می‌دهند. سپس، به کودک توضیح می‌دهند که اگر این مارشمالو را نخوری و صبر کنی تا مربی برگردد، او یک مارشمالو دیگر هم به تو می‌دهد؛ و در آن صورت تو دو عدد مارشمالو خواهی داشت، یعنی وعده پاداشی در آینده (مارشمالوی دوم). بعد از خروج مربی، واکنش‌ها و رفتارهای کودک مورد بررسی قرار می‌گیرد. این آزمایش بسیار مهم بوده تا جایی که بعد از ۱۹۶۰ بیش از چهارصد بار توسط پژوهشگران متعددی برای بررسی ابعاد گوناگون آن و به شکل‌های متفاوت انجام شده است. فیلمی که لینک آن را در اینجا برایتان می‌گذاریم، بخشی از واکنش کودکان را نشان می‌دهد و در واقع، سختی صبر کردن را برای آنها. در فیلم و در نتایج آزمایش ها می بینیم که تعدادی زیادی از بچه‌ها (حدود ۷۰ درصد آنها)،‌‌ همان یک مارشمالو را می خوردند و منتظر دومی نمی شوند؛ ولی تعداد کمتری از آن‌ها منتظر می مانند تا مارشمالوی دومی هم نصیبشان شود. بگذارید خلاصه‌ای از مهم‌ترین نتایج این آزمایش را با هم مرور کنیم: اولین موردی که شاید در فیلم هم بیشتر از همه جلب توجه می‌کند، این است که ظرفیت صبر بچه‌ها حتی برای چیزی که بسیار دوستش دارند و طالب آن هستند، پایین است. این یعنی با وجود اینکه تقریبا همه بچه‌ها متقاعد می‌شنوند که صبر کردن خوب است و دوست دارند […]
آبان ۱, ۱۳۹۶
علی

گاهی در مقابل کودکم از کوره در می‌روم

احتمالا شما هم در جایگاه پدر یا مادر، گاهی با شرایطی روبه رو می‌شوید که احساس می‌کنید کنترل اوضاع را از دست داده‌اید و لحظاتی پیش می‌آید که اصطلاحاً از کوره در می‌روید و کنترل رفتار و واکنشتان بسیار سخت شده و حتی ممکن است رفتاری از خود بروز دهید که بعدها از آن پشیمان شوید. ما مادران رستاکی نیز از این قاعده مستثنی نیستیم و به دنبال راه حل و کلیدهایی هستیم که در این مسیر ما را یاری دهند. یکی از کتاب‌هایی که در این مورد تکنیک‌های خوبی را توضیح داده است، کتابی است به زبان فرانسه، نوشته خانم کاترین دومنوتی-کرمر، متخصص، مشاور و نویسنده در حوزه روش‌های تربیت مثبت، تربیت بدون فریاد و خشونت علیه کودکان. (اگر با مباحث ما درباره مکاتب تربیتی و روش تربیت مثبت کاملا آشنا نیستید، مطالب مربوط به این پرونده را اینجا بخوانید.) یکی از ویژگی‌های مهم این  کتاب این است که نویسنده نوشتن آن را در جریان یک کار گروهی با یک جمع مادرانه انجام داده است. در این جمع، اعضای گروه تکنیک‌های مذکور در کتاب را به کار گرفته و از تجربیاتشان گفته‌اند. در ادامه، یکی از تکنیک‌های این کتاب با عنوان دفترچه احساسات را معرفی می‌کنیم و از شما می‌خواهیم چنانچه تجربه‌های مشابهی دارید یا پس از خواندن این مطلب، این تکنیک را به کار گرفتید، ما را در تجربیات خود سهیم کنید.   نظریه کارشناسی دفترچه احساسات: راهی برای خودکاوی بیشتر و جلوگیری از بروز خشونت‌ در تربیت فرزندان حتما شما هم در طول روز همراه فرزندانتان، لحظاتی را دارید که به نظرتان سخت‌تر از بقیه لحظاتند. شرایطی که واقعا شما رو مستاصل می‌کند و گاهی باعث می‌شود واکنش‌هایی داشته باشید که بعداً خودتان را بابت آنها سرزنش کنید. نوشتن در مورد شرایط سخت می‌تواند به فرد در تحلیل و بازیابی آن وضعیت و مدیریت آن کمک کند. […]
مهر ۱۷, ۱۳۹۶
صبا

من یک مادر شاغلم (۲)، دغدغه‌ها و مسائل روزمره: در عمل چه باید کرد؟

بخش اول سری مطالب من یک مادر شاغلم را در اینجا بخوانید.    یکی از اولین و مهم‌ترین دغدغه‌های والدین شاغل یافتن راهکاری برای نگهداری از کودک در ساعات غیاب آنها از خانه است. به جز خانه مادربزرگ، مهد کودک یا پرستار دو راهکاری است که بیشتر خانواده‌ها انتخاب می‌کنند. اما این انتخاب و به اجرا در آوردن آن چندان هم کار ساده‌ای نیست و معمولا پرسش‌ها و دغدغه‌های گوناگونی را به همراه دارد. در این مطلب، تلاش می‌کنیم به بخشی از این مسائل بپردازیم. در بخش کارشناسی، از راهکارهای ارائه شده در کتاب «مامان، من نمی‌خوام تو کار کنی» (Maman, je veux pas que tu travailles) نوشته آن-ماری فیلیوزا (روانکاو فرانسوی)، به همراه دخترش ایزابل فیلیوزا (روان درمانگر) استفاده شده است. این کتاب را در مطلب «من یک مادر شاغلم (۱)، آیا زندگی حرفه‌ای من به کودکم آسیب می‌زند؟» مفصل‌تر معرفی کرده‌ایم.   نظر کارشناسی: اولین جدایی مرحله خوگیری به محیط جدید معمولا پیشنهاد می‌شود که حدود یک هفته زمان برای آشنایی کودک با محیط و افراد جدید و خو گرفتن با آنها در نظر گرفته شود. در این مدت، مادر یا پدر کودک را در محیط مهد یا همراه فردی که قرار است از او نگهداری کند، همراهی می‌کنند. این زمان خو گرفتن به محیط جدید برای تمام کودکان باید در نظر گرفته شود، چه نوزاد چند ماهه که قرار است از مادر و پدر جدا شود و چه خردسال ۴ ساله. در نظر گرفتن این زمان آشنایی، نه فقط برای کودک که حتی برای آرامش والدین نیز لازم است. والدین هم به نوبه خود نیاز دارند که با محیط جدیدی که قرار است کودکشان ساعاتی از روزش را آنجا بگذراند، به خوبی آشنا شوند و بتوانند در فضایی آرام و مناسب با پرستاران کودک صحبت کنند و اعتماد متقابل میانشان ایجاد شود. می‌توانیم تجسم کنیم که تغییر […]
مهر ۳, ۱۳۹۶
السا

من یک مادر شاغلم (۱)، آیا زندگی حرفه‌ای من به کودکم آسیب می‌زند؟

  بخش اول از سری مباحث من یک مادر شاغلم در فرهنگ امروز بیشتر جوامع، حتی در جوامع مدرن، فشارهای زیادی وجود دارد که تاکید دارند جایگاه مادری فقط در کنار کودک معنا دارد. حداقل مادری از این منظر یعنی شبانه روز در کنار کودک بودن، کنار گهواره نوزاد شب را به صبح رساندن و در سال‌های مدرسه خانه ماندن برای آماده کردن صبحانه و ناهار و عصرانه و رسیدگی به تکالیف او. در کل مادر در این تعریف، یعنی کسی که فقط در خدمت فرزند است. با این تعریف غالب، در صحبت‌های زنانی که شاغلند، خیلی اوقات نوعی احساس عذاب وجدان دیده می‌شود. حتی اگر این عذاب وجدان تا حدی مخفی باشد و به صورت آشکار بیان نشود. از طرفی، مادران خانه‌دار نیز لزوما از موقعیت خود کاملا راضی نیستند. به‌خصوص در شرایطی که امروز خیلی از آنها تحصیلات دانشگاهی دارند و بنا بر شرایطشان به خانه‌داری مشغولند. خیلی از مادرانی که شاغلند می‌گویند: «زندگی من با کار و بچه، همیشه با استرس همراه است. وقتی کار می‌کنم، خیلی وقت‌ها احساس عذاب وجدان دارم که کنار فرزندم نیستم. فکر می‌کنم نکند او این کمبود را حس کند و در آینده‌اش تاثیر بگذارد. نکند من به خاطر شغلم، وظیفه مادری‌ام را به خوبی انجام ندهم. همیشه فکر می‌کنم در نبود من کودکم چه می‌کند. گاهی استرس و نگرانی این را دارم که مثلا امروز کارم کمی بیشتر طول کشیده و کودکم یک ساعت بیشتر در مهد مانده است. همیشه خودم را با تصویر مادر ایده‌آلی مقایسه می‌کنم که می‌توانستم باشم و نیستم! خیلی‌ها به طریقی به من می‌گویند بچه گناه دارد. هیچ کس جای مادر را نمی‌گیرد! بچه نیاز به مادرش دارد. آیا واقعا کار کردن تو در این وضعیت ضروری است؟ من می‌دانم شاید تنها مادر شاغلی نیستم که بارها و بارها به استعفا و ترک شغلم فکر کردم!» […]